vorige logische pagina | homepagina (zonder frames) | homepagina (met frames)

Laatst aangepast op 20 februari 1999

 

De CD-ROM

 

Wat | Mogelijkheden | Voordelen | Nadelen | Gebruik van de CD-ROM in de klas | Gebruik van de CD-ROM als individuele leerkracht  
 

Wat?

CD-ROM is het acroniem voor Compact Disk - Read Only Memory.

De CD-ROM is de logische uitbreiding van de CD-technologie, over de photo-CD en de CD-I, naar een product dat volledig in de computertechnologie geïntegreerd is.

De CD-ROM biedt daardoor bijna alle aantrekkelijke functionaliteiten die je aantreft bij de CD-I (waarnaar we expliciet verwijzen zie de CD-I) plus allerlei voordelen die voortvloeien uit het samengaan met een pc.

De integratie met de pc zorgt er bij de CD-ROM voor dat de beschikbare geheugen- en processingcapaciteit van de pc ter beschikking gesteld kan worden voor de programma's die op de CD-ROM zijn opgeslaan. Deze programma's kunnen daardoor veel krachtiger zijn dan deze vanop een CD-I.

Een ander voordeel is de verbeterde interactiviteit. Via het klavier van de pc kan je als gebruiker veel sneller zoekopdrachten ingeven dan via een muisaanwijzer.

Je kan afbeeldingen, teksten, e.d. via het klembord van de computer van de CD-ROM afhalen en verder apart verwerken met reeds gekende teken- of tekstverwerkingsprogramma's. Je kan dus hier gemakkelijk informatie van de CD-ROM overdragen naar andere media.

Om een CD-ROM schijfje te kunnen raadplegen heb je dus een CD-ROM-lezer nodig die verbonden is met een computer. Er bestaan externe en interne CD-ROM-lezers (afhankelijk of ze al dan niet in de computerbehuizing ingebouwd worden). Het loopwerk van een CD-ROM vertoont veel gelijkenissen met een gewone audio-CD-speler, alleen zijn de huidige CD-ROM-spelers in staat om de informatie tot 32 maal sneller van het schijfje af te lezen dan dat de klassieke CD-speler dat kan (relativering: er zijn weinig toepassingen waarbij je echt het effect van die verhoogde snelheid merkt; een 8-speed cd-rom-lezer voldoet in de meeste gevallen ruimschoots).

Uiteraard heb je ook een CD-ROM-schijfje nodig waar het CD-ROM programma op staat. Een CD-ROM schijfje ziet er uiterlijk net eender uit als een gewone audio-CD, photo-CD, CD-I of CD-I Full Motion.



 

Mogelijkheden van de CD-ROM

Grotendeels dezelfde als van een CD-I.



 

Voordelen van de CD-ROM

Ook weer grotendeels dezelfde als van een CD-I.

  • de voordelen van alle media die de techniek van de CD gebruiken;
  • meestal zeer gebruiksvriendelijk (mikken en klikken);

  • de informatie op de CD-ROM kan niet toevallig of ongewild gewijzigd of gewist worden;
  • de "bladwijzers" of "bookmarks" laten je toe om bij voorbaat een reeks inhouden (teksten, afbeeldingen, animaties) te selecteren die je dan snel na mekaar kunt oproepen tijdens een presentatie;
  • de sterke integratie met de andere computerfuncties.



 

Nadelen van de CD-ROM

  • onmogelijk om als leerkracht zelf nog informatie op de CD-ROM te wijzigen of er informatie aan toe te voegen;
  • de relatief kleine afmetingen van een computerscherm beperken de rechtstreekse bruikbaarheid ervan als presentatiemiddel voor groepen van meer dan 4 personen. Momenteel is dit slechts op te lossen door erg dure grote computerschermen te gebruiken, of via grootbeeld dataprojectie (ook dit is voorlopig nog een dure aangelegenheid);
  • een eenvoudige koppeling van de pc met een gewone tv behoort nog niet tot de standaard-uitrusting van de pc. Dit heeft als gevolg dat je beroep moet doen op speciaal daartoe ontworpen overgangsstukjes of insteekkaarten om de computerbeelden via een gewone tv weer te kunnen geven, of om een kopie op video-tape te maken van wat op het computerscherm afgebeeld wordt. De slechte integratie van computer-video en tv-video vormt een zekere belemmering om CD-ROM-programma's gemakkelijk voor de hele klas weer te geven. Hier heeft de CD-I nog een puntje voor op de CD-ROM;
  • de "bladwijzers" of "bookmarks" die je bij een presentatie met een CD-ROM kan opslaan worden niet op het schijfje van de CD-ROM opgeslaan maar wel op de harde schijf van de pc. Dit heeft een belangrijke consequentie: hierdoor moet je een presentatie vooraf opmaken op dezelfde pc die je bij de definitieve presentatie zal gebruiken. Zolang je dit bv. op een draagbare pc kan doen, stelt dit geen grote problemen. Bij vast opgestelde pc's verlies je toch wat soepelheid;
  • CD-ROM's zijn niet volwaardig te gebruiken op CD, photo-CD of CD-I-speler;
  • voorlopig zijn er nog niet zo heel veel Nederlandstalige CD-ROM-titels beschikbaar. Maar hier komt langzaam aan verandering in.



 

Gebruik van de CD-ROM in de klas

Elke school zou minstens één multimediale pc met CD-ROM lezer ter beschikking moeten hebben. Liefst één per klas.

Leerlingen van de derde graad lager onderwijs zouden een naslagwerk op CD-ROM moet kunnen raadplegen.

Momenteel is het aantal Nederlandstalige naslagwerken, die bruikbaar zijn in de klas, op CD-ROM nog beperkt, maar dit zal allicht niet lang meer zo blijven.


 

Gebruik van de CD-ROM als individuele leerkracht

Als leerkracht ben je niet steeds gehinderd door de beperktheid aan Nederlandstalige programma's voor een bepaald medium. Op CD-ROM bestaan talloze interessante titels in allerlei talen.
Deze kunnen zeer goede naslagwerken zijn en bieden enorm veel inspiratie voor de opbouw van een les. Je hebt ook de mogelijkheid om de interessante afbeeldingen of animaties van het programma te kopiëren naar werkbladen of een diskette die je dan in de les kan gebruiken op een gewone pc. Op dat moment verlies je uiteraard het voordeel van het interactieve element van de CD-ROM.

Vooral voor het ophalen van degelijke educatieve afbeeldingen en teksten bieden CD-ROM's tal van mogelijkheden.
Indien het programma zelf niet voorziet in een directe mogelijkheid tot afdrukken of kopiëren van een afbeelding kan je steeds gebruik maken van screen- of frame-grabbers om de afbeelding die je op je pc-scherm krijgt toch te kopiëren naar een grafisch bestand of het klembord (gebruik desnoods de Print Screen-toets).

In feite zou een multimediale pc tot de standaarduitrusting van elke leerkracht moeten behoren. De meerkost om in plaats van een gewone pc een multimediale pc aan te schaffen schommelt momenteel rond de 10 000 BEF (voorzie voldoende intern geheugen (min. 32 MB); verder zouden een interne CD-ROM-speler (8-speed is reeds voldoende), een zestien-bits stereo-geluidskaart en een eenvoudig stereo koptelefoontje of twee actieve geluidsboxen moeten volstaan).

 

 
Terug naar de vorige logische pagina | Naar de homepage (zonder frames) | Naar de homepagina (met frames).
 
Deze pagina bevindt zich op een WWW-server van de Hogeschool Gent. Voor commentaar, vragen of suggesties i.v.m. deze pagina ben je steeds welkom bij Lucas De Cocker, lector mediakunde, K.L. Ledeganckstraat 8, B-9000 Gent. E-mail = Lucas.DeCocker@Hogent.be
 
Het gebruik van dit document is onderworpen aan de wetten op het auteursrecht ©. Wens je deze inhoud (of delen ervan) te kopiëren of op een andere manier te vermenigvuldigen, aarzel dan niet om met mij contact op te nemen.